Tên tôi là Temple Grandin.
Tôi không giống những người khác.
Tôi suy nghĩ bằng hình ảnh và kết nối chúng lại.
Cô bé kia kìa! Temple!
Nóng thế!
Xuống đi. Cháu đang cản đường các hành khách khác đấy!
Cháu có thể nhìn thấy sức nóng!
Người ta sống ở đây sao?
Con sói gầm gừ
còn người đàn ông với cây súng săn nói với Illya Kuryakin,
"Anh có thể giúp tôi mở cái cổng không?"
Xin lỗi Temple, bác không hiểu.
Phim "Người đến từ U.N.C.L.E.", tập "Vọng lâu trong mê cung".
Con sói gầm gừ
còn người đàn ông với cây súng săn nói với Illya Kuryakin,
"Anh có thể giúp tôi mở cái cổng không?"
Cháu ổn chứ?
Bác Ann, đây là chỗ nào đấy?
Bãi quây nhốt súc vật.
Ở bờ Đông không có đâu.
Đây là nơi họ giết mổ chúng à?
Ừ, đúng vậy.
"Muốn tôi mở cổng hộ không?"
Có, có. Phiền cháu.
Mở cổng đi, nào Temple.
Bác muốn cháu mở cổng đó? Phải.
Đi thôi, Temple.
Đứng lên, Temple tới rồi.
- Chào bác Mike đi cháu. - Chào cháu, Temple.
Bác vừa kể cho Billy đây về vị khách mùa hè của các bác.
Anh là cao bồi à?
Thứ lỗi cho cháu gái tôi.
Đó không phải là cách chào hỏi mọi người. Cháu biết rõ mà.
Chào, cháu là Temple. Rất hân hạnh được gặp bác.
Chào, tôi là Temple. Rất hân hạnh được gặp anh.
Tôi cũng hân hạnh được gặp cô.
Chào bà.
Cảm ơn bác. Mai cháu sẽ thay nó.
Không phải vội đâu. Bác có dư mà.
Bác có phim "Người đến từ U.N.C.L.E." không ạ?
Để bác chỉ phòng cho cháu.
Mấy bộ này ở đây được không?
Bác để tất cả tiểu thuyết khoa học viễn tưởng ở kia.
- Sao cháu biết đây là phòng cháu? - Vì chúng ta bảo thế.
Đây là phòng cháu.
Được chưa?
Phòng của Temple.
Được rồi ạ.
Cháu thích đi học đại học chứ?
Một thứ gì đó.
Cảm ơn.
Cháu không ăn món đó đâu. Cháu bị viêm ruột kết do căng thẳng thần kinh.
- Cháu ăn bánh pút-đinh và thạch. - Bác biết.
Mẹ cháu bảo vậy.
Cháu vẫn chưa trả lời câu hỏi của bác Mike.
Cháu thích học đại học không?
Cháu muốn ở lại trung học. Cháu thích thầy giáo môn khoa học.
Tiến sĩ Carlock rất thông mình. Ông từng học đại học.
Cháu không hiểu sao cháu phải đi học thứ mà ông ấy đã biết.
Thìa ăn tráng miệng, thìa uống trà ở hai ngăn khác nhau.
Cháu làm thế rồi.
Bác trai không phân biệt được.
Đôi khi bác cũng nhầm.
Chúng khác nhau mà.
Đúng vậy.
Bác nghĩ đến giờ đi ngủ rồi, cô gái ạ.
Ở đây các bác dậy khi gà gáy.
Cháu có đủ mọi thứ chưa?
Đây là phòng cháu mà.
Ừ, đúng vậy.
- Ngủ ngon. - Cháu không muốn bác làm thế.
Bác xin lỗi. Bác quên mất. Không ôm ấp.
Vậy chúc cháu ngủ ngon.
Alô?
- Chị có đánh thức em không? - Không đâu.
- Ai đó? - Chị Ann đây!
Chị đoán xem em tìm thấy cái gì cuộn tròn dưới đáy tủ của Temple?
Một chiếc váy dài mùa hè đáng yêu mà con bé không thích?
Em đã tốn bao nhiêu thời gian để là nó.
Mai em sẽ gửi nó tới.
Em không thể bảo nó mang đi, không chắc là chị sẽ bắt nó mặc được.
Cái kia đã bị vứt đi ngay khi nó vừa tới.
Nó thế nào rồi ạ?
Nó ổn.
Nói cho em biết đi.
Nó...
Nó bị căng thẳng khi Mike nhắc tới đại học.
Nhưng nó đã bình tĩnh lại...
và bây giờ đi ngủ rồi.
Đừng lo nghĩ nữa.
Chị sẽ lo cho Temple mùa hè này.
Em lo cho người khác đi.
Em tin chắc nó sẽ có kỳ nghỉ tuyệt vời.
Chị vẫn còn nhớ...
cái gì sẽ làm nó nổi cơn chứ.
Temple!
Bác đang cần cháu giúp một tay!
Cháu đã nghĩ sẽ học ngành gì chưa?
Khoa học. Có lẽ là tâm lý học.
Chẳng lẽ cháu chưa quyết định ư?
- Dẫu sao cũng hơn trung học. - Thế thì tuyệt.
- Có nhiều lựa chọn. - Danny đang nhìn bác kìa.
Nó có thể nhìn khắp xung quanh mà không cần quay đầu.
- Sao cháu biết nó nhìn đi đâu? - Tai nó.
Nó chĩa tai về phía nó nhìn.
Bác thấy chưa? Nó đang nhìn bác đấy.
Giờ nó đang nhìn mấy người chăn bò kia.
Thấy chưa? Giờ thì nó chú ý đến cháu rồi. Nó đang nhìn cháu này.
Cháu nói đúng.
Sao cháu biết được?
Họ đang làm gì đấy?
Đấy là cái gì thế?
Cái đó giữ nó đứng im để Billy có thể tiêm chủng cho nó.
Chuyện gì xảy ra với nó? Nó đã bình tĩnh lại.
Chúng thích thế.
Nó làm chúng dịu xuống.
Cứ đứng yên đó, rồi chúng sẽ lại gần cô.
Không hại cô đâu. Chỉ tò mò thôi.
Chúng không thể dừng được.
Cháu lo là không theo kịp các bạn sinh viên khác à?
- Cháu có ngốc đâu. - Bác không nói thế.
- Vì phải ở xa nhà à? - Bác giữ thẳng vào.
Sao cháu không muốn vào đại học?
Mọi người.
Cháu không hiểu mọi người.
Ở trường, họ biết cháu không hiểu họ...
nhưng một số vẫn kết bạn với cháu.
Cháu không hiểu gì?
Bọn con gái điên cuồng vì lũ con trai.
Họ nói về mấy ban nhạc pop ngu ngốc, về quần áo, về mấy thứ như...
"Tại sao cậu hay gắt gỏng thế?" Khi cháu thấy vui...
cháu bảo "Tôi rất vui". Thì họ lại nói, "Trông cậu chẳng vui vẻ gì".
Cháu hỏi, "Bạn biết tôi đang nghĩ gì ư?
Bạn biết tôi buồn sao?"
Cháu cũng không biết họ đang nói gì.
Khi cháu vui, trông cháu như thế nào?
Như thế này ạ.
Không, trông không giống như lúc cháu kể về...
"Người đến từ U.N.C.L.E." Trông cháu như thế này này...
Trông thật buồn cười.
Vui.
Đó là lúc cháu tức giận.
Tức giận.
Vui?
Trong bức đó cháu đang vui.
Hài lòng thì đúng hơn.
Hài lòng.
Maria, giúp tôi một tay với?
Kẹp cháu lại.
- Temple, hãy ra khỏi... - Kẹp cháu lại đi!
- Đừng ngớ ngẩn thế! - Xin bác!
Kẹp cả hai bên. Cả hai bên nữa.
Xin bác!
Chặt nữa! Nữa vào!
Kéo thanh bằng đồng xuống, cổng mở,
bạn có 47 giây để lái xe qua.
Thấy công trình của Temple ở cổng chứ?
Đó không phải là thứ khéo tay nhất sao?
Chào em.
Chào cô. Chào anh.
Bao năm nay Ann luôn làm cho anh bận bịu. Cứ như là anh sẽ có thể khấm khá lên.
Là cái đó sao?
Đó là cái Temple đã dùng?
Phải.
Chị biết, trông thật kinh khủng,
nhưng nó đã giúp con bé.
Anh sẽ đi tìm Temple.
Temple!
Đó là của em. Còn đó là của Temple.
Nó đã có một mùa hè tuyệt vời. Em sẽ không tin những thứ nó đã sửa chữa đâu.
Nó rất vui với đám gia súc.
Vâng, em rất biết ơn.
Chị nên báo trước, trong tâm tư là nó muốn ở lại đây.
Không thể được.
Em xin lỗi. Em không có ý công kích chị...
nhất là khi chị đã rất hào phóng suốt cả mùa hè.
Chuyến đi thế nào hả mẹ? Mẹ đã có thời gian nghỉ ngơi.
Chuyến đi dài thật.
Cảm ơn con đã hỏi thăm.
Con đã sẵn sàng vào đại học chưa?
Con nghĩ con thích ở đây hơn.
Mình đã nói chuyện này rồi mà.
Con yêu, con sẽ ổn thôi.
Chẳng ai mong điều đó.
Không thiếu gì phép màu mà.
Đó là phép màu!
"Đại học Franklin Pierce - 1966"
Temple!
Lối này.
- Cháu mở cho bác nhé? - Cảm ơn.
224. Đây là phòng của con.
Con không có bạn cùng phòng.
Vài tuần nữa bạn cùng phòng con mới tới.
Nhớ không?
Những người khác đều có bạn cùng phòng!
Sao con không nghĩ đây là cơ hội để con làm quen dần?
- Thế thì con sẽ về nhà! - Temple!
Mẹ biết nơi này mới và lạ lẫm.
- Nhưng rồi con sẽ ổn thôi. - Con không muốn ở đây!
Hãy cố gắng bình tĩnh đi.
Ổn rồi mà. Con cố bình tĩnh đi, được chứ?
Mẹ sẽ để con một mình trong chốc lát.
- Sao vậy? - Nó ổn chứ?
Nó thích chơi với những đứa khác không?
Không, thực ra là không.
Chơi với đồ chơi, búp bê?
Nó thích bóc xé các thứ.
Và chưa biết nói ở tuổi...?
Bốn tuổi.
Nó bốn tuổi rồi.
Vẫn chưa.
Tôi tin rằng đó chỉ là một giai đoạn, rồi thì...
Con cô rõ ràng bị mắc chứng tự kỷ.
Tự kỷ.
- Tôi... tôi không biết... - Cô bé bị tâm thần phân liệt trẻ em.
Trẻ em?
Vậy khi nào nó vượt qua khỏi?
Ý tôi là, bước tiếp theo cho...
Chúng tôi thường giới thiệu một viện tâm thần.
Trong bao lâu ạ?
Tôi không chắc mình sẽ thích điều đó. Tôi thực sự...
- Tôi muốn được nghe những từ đầu tiên cháu nói.
- Có lẽ cô bé sẽ không bao giờ nói được.
Tôi e là không có hướng chữa trị nào.
Tôi đang nói tới việc đưa vào viện tâm thần.
Nhưng mà...
Khi sơ sinh, nó hoàn toàn bình thường...
rồi sau đó nó đã thay đổi.
Tôi muốn biết mọi việc diễn ra như thế nào, tại sao lại thế.
Tôi không chắc cô sẽ... Có lẽ hãy bảo chồng cô gọi cho tôi.
Chồng tôi rất bận. Còn tôi đã tốt nghiệp trường Havard.
Sao ông không thử nói với tôi?
Tôi xin lỗi.
Người ta cho rằng có thể do
thiếu sự gắn bó với người mẹ.
Trong giai đoạn quyết định, người mẹ tỏ ra lạnh lùng, xa cách,
khi đứa trẻ cần tình cảm gần gũi nhất.
Nhưng không phải như vậy.
Chúng tôi có một đứa nữa, con bé không bị thế này.
Tôi không hề làm gì khác.
Temple từ chối tôi.
Tôi muốn ôm nó vào lòng, nhưng nó không bao giờ cho.
Có lẽ tôi đã gây ra chuyện này. Thế thì tôi có thể sửa lại.
- Hãy nói tôi phải làm gì. - Như tôi đã nói,
tôi khuyên là nhập viện tâm thần.
Đây là danh sách các cơ sở chúng tôi khuyến cáo.
Ch...ó.
Temple.
Chó.
M...èo.
Mèo.
Temple, cố nói đi.
M...ẹ.
... mẹ đây.
Mẹ.
Mẹ biết con nghe thấy mẹ nói.
Thôi được.
Mẹ nghĩ mẹ cần nghỉ 5 phút.
Ổn rồi.
Avez-vous lu la page, Mlle Grandin?
Không, em không muốn học tiếng Pháp. Em muốn học khoa học.
Hãy đọc trang đó đi.
Em đọc xong rồi.
Thế nói nói gì?
"Jean-Paul Sartre naît le 21 juin 1905,
à Paris;
fils unique, il vient d'une famille bourgeoise:
- son père est polytechni..." - Em...
Em học thuộc trước đó à?
Em vừa mới nhìn thôi.
Em ghi nhớ nó trong đầu, rồi em đọc từ đó ra.
Em thấy các hình ảnh và liên kết chúng lại.
Tôi chỉ ăn thạch và sữa chua.
Tôi chỉ... tôi chỉ ăn thạch và sữa chua!
Xin lỗi?
Tôi ở cùng phòng này với cậu.
Cậu đang làm gì đấy?
Đó là cỗ máy tớ chế ra. Tạo cảm giác như được ôm.
Cậu muốn được ôm không? Cảm giác rất thích đấy.
Vậy khi em chui vào cỗ máy của mình,
nó có khiến em thấy mình giống một con bò không?
Không, em không thấy mình giống bò.
Nhưng nó làm cho em dễ chịu.
Nó khiến em thấy thoải mái, êm ái.
- Cái ôm đó làm em thấy thoải mái. - Vâng.
- Em không thích người khác đụng chạm vào mình. - Đúng vậy.
Em có thích tự chạm vào mình?
Tự chạm vào mình thì được.
Thế khi cái máy ép đó chạm vào em...
cảm giác thích hơn à? Vâng.
Nó cho em cảm giác được giải thoát?
Vâng, có giải thoát.
Nhưng tôi cần nó!
- Tôi làm ra nó! Nó là của tôi! - Ồn ào gì thế?
- Khoan! Dừng lại! - Đồ bệnh hoạn.
- Đỡ được chưa? - Ờ, được rồi.
23 giờ,
59 phút...
4, 3, 2, 1. 0 giờ, ngài Cô Độc!
Này! Làm gì thế?
Dừng lại!
Tôi bảo dừng lại!
Nó bảo sau kỳ nghỉ xuân nó sẽ không về lại trường...
trừ khi nó có thể mang cái đó theo cùng.
Em vẫn nghe đấy chứ?
Vâng. Nhưng em thực sự không nghĩ đó là một ý hay.
Nó có hiệu quả cho con bé.
Đó là tất cả những gì chúng ta đã cố gắng tránh xa.
Họ đã nói rõ ràng: không được có thiết bị nào trong phòng nó.
Còn cách nào tốt hơn chứng tỏ nó là kẻ lập dị hay kỳ cục chứ?
Hãy thử xem, được chứ?
Nó đấy à?
Được rồi.
- Nó xoa dịu cháu. - Nó thành người khác chỉ sau 15 phút.
Một người khác? Chị giải thích chuyện đó thế nào?
Không biết sao cái máy có tác dụng, nhưng tôi biết nó không liên quan đến tình dục.
- Temple nói, nó làm con bé bình tĩnh lại. - Điều này chỉ thuyết phục rằng...
chúng tôi không đủ thiết bị để đáp ứng nhu cầu của cô Grandin.
Nó giúp con bé trở thành một sinh viên tốt hơn,
chú tâm, và giao tiếp dễ dàng hơn.
Chẳng khoa học chút nào.
- Không có bằng chứng thực tiễn... - Em có thể làm thí nghiệm.
Em thấy nó có tác dụng với người khác. Em có thể đo nhịp tim của họ.
Em nghĩ nó có tác dụng với tất cả mọi người.
Hãy nói chuyện thẳng thắn nhé.
Tôi không chắc em có thể học được chút gì đó tại Trường Franklin Pierce.
Hãy nghe cô bé nói. Nó muốn tự làm thí nghiệm khoa học của riêng mình.
Đó là thứ ông có thể đánh giá khi dạy môn tâm lý học.
Em có bút và bìa kẹp giấy.
Hết giờ.
Bạn cảm thấy: A - bị giam giữ,
B - chật chội,
C - không khác biệt,
D - dễ chịu,
E - thư giãn?
Trước cái cuối cùng là gì?
D - dễ chịu.
- Phải, tớ thấy khá dễ chịu. - Được rồi.
C - không khác biệt.
A - bị giam giữ!
Tôi nghĩ tôi cảm thấy thư giãn.
Rất thư giãn.
Điểm "F" cho sự kỳ cục.
A-lô. Trường Hampshire?
Cho tôi gặp Tiến sĩ Carlock!
Tiến sĩ Carlock? Vâng, xin giữ máy.
4 năm trước
Trường nội trú New Hampshire - 1962
Thôi, để tôi sách. Để tôi sách cho. Chào mừng.
Xin lỗi vì phòng bừa bộn. Chúng tôi vừa họp nhân viên xong.
Tốt. Họ đây rồi.
Temple Grandin, tôi muốn em gặp thầy Hodges.
Ông là giáo viên toán.
Temple, lại đây. Em là Temple, rất vui được gặp.
Đây là cô Davide. Cô ấy là giáo viên tiếng Pháp.
Chào. Em là Temple, rất vui được gặp.
Chào. Tôi là tiến sĩ Carlock. Tôi dạy khoa học.
- Ông là nhà khoa học à? - Temple.
Chào. Em là Temple, rất vui được gặp.
- Ông là nhà khoa học à? - Tôi từng làm việc cho NASA.
Temple rất thích khoa học.
Em muốn gặp Belka và Strelka.
Hai con chó đầu tiên còn sống khi trở về từ vũ trụ.
- Đúng thế, trên... - Vệ tinh Sputnik 5, ngày 20/08/1960.
Chúng tôi chuyển trường giữa kỳ vì Temple bị đuổi học.
Xin lỗi, tại sao cô bé lại bị đuổi học?
Lấy sách đập một bạn học.
Không rõ vì lý do gì, nhưng tôi xin giải thích hộ cháu.
Tôi chưa từng thấy cháu tấn công ai, trừ khi nó bị khiêu khích.
Những đứa trẻ khác cứ trêu chọc...
và bắt nạt nó suốt.
Chúng biến nó thành trò cười
vì nó không hiểu chuyện đùa của chúng.
Nó xoay tròn để làm bản thân dễ chịu.
Nó thường nói rất nhanh, nhiều khi quá nhanh,
và lặp đi, lặp lại.
Lũ trẻ gọi nó là máy ghi âm.
Thế là nó phản kháng hỗn loạn.
- Cả chuyện đó, chúng cũng coi là trò cười. - Xin lỗi.
Cô bé bị chẩn đoán là tự kỷ từ khi nào?
Hồi 4 tuổi.
Nhưng đôi lúc tôi băn khoăn liệu có đúng vậy không.
Sao bà lại nói thế?
Ông gặp nó rồi đấy. Nó rất sáng dạ.
Chúng tôi có nhiều kinh nghiệm...
với trẻ cần quan tâm đặc biệt, có vấn đề về cảm xúc,
các vấn đề về hành vi tâm thần mà chúng tôi đã...
- Tôi nghĩ là do... - Tôi rất xin lỗi...
vì đã làm lãng phí thời gian của các ông. Tôi không thể làm thế với nó được.
Bà Grandin.
Bà Grandin, xin phép! Tôi nói chuyện với bà một lát được không?
Tôi không tin bà là người mẹ hành hạ con mình...
hay không chịu yêu thương, chăm sóc chúng.
Khoan đã.
Tôi đã làm tất cả những gì có thể cho Temple...
và nếu như thế vẫn chưa đủ thì là chưa đủ.
Nhưng anh không thể hình dung nổi...
những hỗn loạn, đột biến, cơn cáu giận...
và nỗi đau.
Nỗi đau của nó.
Bà cư xử như thể...
bà đã làm gì đó sai, trong khi...
rõ ràng bà đã làm đúng mọi việc.
Tôi nghĩ cô bé rất tuyệt vời.
Tôi biết điều này khó khăn, là cha mẹ...
chúng ta luôn muốn con mình được như mình mong đợi...
và nếu không được thì ta lại nghĩ đó là lỗi của mình.
Sẽ chẳng có bất cứ ai...
hiểu được chuyện chúng ta phải trải qua.
Như thế, nó khiến bà cảm thấy cô đơn, phải không?
Bà Grandin, tôi không ở trong ban xét tuyển.
Tôi chỉ dạy khoa học thôi.
Nhưng tôi cảm thấy trường này...
có thể đúng là nơi thích hợp cho con gái bà.
Tôi thích có cô bé ở đây.
Các bác sĩ muốn tôi đưa nó vào viện tâm thần.
Tôi không biết nữa. Nhưng...
ấn nó vào một trường nội trú, cảm giác như là bỏ rơi nó.
Không phải vậy đâu.
Đó chỉ là bước đầu tiên đưa nó ra hòa nhập với thế giới.
Cô thấy lũ trẻ biến nó thành trò cười và cô muốn bảo vệ nó.
Tất nhiên rồi.
Có cha mẹ nào không muốn thế?
Nhưng lúc nào đó, cô bé sẽ...
vươn lên trong cuộc sống.
Hãy tin tôi...
chúng tôi biết cô bé khác biệt như thế nào.
Khác biệt, không kém hơn.
Khác biệt, chứ không kém hơn.
Con xem.
Con sẽ kết bạn, rồi con sẽ cưỡi ngựa.
- Được chứ? - Vâng.
- Được rồi.
Em làm gì trong đó với con Hạt Dẻ?
Không ai được đến gần con ngựa đó!
Có thể là ngựa của em không?
Nó thích được ôm ấp vuốt ve.
Em muốn cưỡi nó!
Em sẽ được cưỡi ngựa. Nhưng không phải con Hạt Dẻ.
"Le pain est un aliment de base"
"dans de nombreuses sociétés humaines."
"Il est..."
Nói: "il est".
Il est...
Sao có nhiều cá ở Pháp thế?
Cá Pháp!
Làm tốt lắm, Temple.
Thực sự rất tốt.
Cá Pháp!
- Chuyện gì thế? - Cô ấy vô cớ đánh cậu ấy!
Temple. Thôi, đi nào.
- Cậu ấy gây sự trước! - Thôi đi, Temple.
Temple này, Tim sẽ bị phạt vì việc đã gây ra.
nhưng em không được đánh người.
Em có hiểu điều đó không?
Tốt.
Để cho em chừa, em sẽ không được cưỡi ngựa trong 2 tuần.
Như thế không công bằng!
Hai tuần.
Chẳng có gì khả quan.
Nó thế này 3 tiếng rồi à?
Chắc chẳng ai làm gì được đâu.
Ta sẽ cho người đưa xe tới. Con làm được không?
Con sẽ lo liệu, bố ạ.
Temple đó à?
Chúng sẽ đi đâu?
Thầy không biết.
Thiên đường...
hoặc có thể đâu đó.
Temple, khi...
động vật và con người chết đi...
họ ở lại trong tâm trí chúng ta.
Ta vẫn có thể thấy họ.
Thầy nghĩ tốt nhất là không nên nhớ tới Hạt Dẻ như thế này.
Được chứ?
Em thấy nó hôm em mới đến.
Em thấy một Hạt Dẻ chải chuốt.
Em thấy hình một con ngựa y hệt như Hạt Dẻ trong sách.
Bọn em đi qua một con Hạt Dẻ cạnh tàu cỏ trên đường 119.
Có một con trên tờ lịch ở nhà bác Ann.
Một con trên tạp chí Life, trang đối diện với ông Kenedy.
Được rồi.
Em có thể nhớ hết mọi thứ em thấy?
- Được ạ. - Dù nó chỉ là...
vật dụng hàng ngày như giày chẳng hạn?
Em thấy tất cả các đôi giày em từng đi, của mẹ em, cả của những người em từng gặp.
Thầy có 3 đôi, một đôi cần thay gót mới.
Em thấy ở quảng cáo trên báo, trên tivi, và...
Thầy không làm thế được à?
Cô bé này có trí tuệ đáng kinh ngạc.
Thử dạy cô ta toán xem. Môn đại số thật vô vọng.
Hay là tiếng Pháp đi.
"Sao có nhiều cá ở Pháp thế?"
Tôi muốn cho mọi người xem một thứ.
Cô bé suy nghĩ bằng hình ảnh.
Đó là lý do cô bé làm rất tốt...
khi có thể nhìn thấy thứ đang được thảo luận.
Như...
môn sinh vật.
Hay ở xưởng.
Đó là những thứ cụ thể. Còn ngôn ngữ hay đại số?
Chỉ là thứ vớ vẩn với cô bé.
Đó là cái gì?
Cô muốn xem cá Pháp của cô không?
"Lũ cá chình đã ăn."
"Il est."
"Cá chình ăn."
Ils sont, il danse, il pense.
Tiếng Pháp toàn "cá chình".
Đây là thứ cô bé thấy.
Cô bé là người suy nghĩ bằng hình ảnh tuyệt vời.
Hãy để tôi làm việc với cô bé.
Được thôi.
Chúng ta còn 5 phút nữa.
- Ai muốn xem phim nào? - Có ạ!
- JD, bật máy chiếu hộ thầy. - Vâng ạ.
Được rồi. Bây giờ mọi người hãy quan sát thật kỹ...
vì phim này nói về ảo giác quang học.
Nó gây sốc thực sự cho hầu hết mọi người
khi họ nhận ra giác quan của con người...
bị hạn chế và không chính xác như thế nào.
Trong nhà này, trên cửa sổ có đủ các cỡ khuôn mặt.
Trông như thầy Povey ấy nhỉ?
Nhưng chẳng có vấn đề gì với những khuôn mặt đó.
Mà chính là các cửa sổ, và điều chúng tác động tới não của ta.
Được rồi, bắt đầu nào.
Một người thấp bé và một người cao to.
Hãy xem liệu ta có thể cân bằng một chút không.
- Sao họ làm được vậy? - Ngồi xuống!
Temple, hãy ngồi xuống.
Đó là câu hỏi phải không? "Sao họ làm được vậy?"
Rồi, đó là bài tập của tuần này.
Thầy muốn ít nhất một trang.
- Cả một trang ư? - Thế hai trang nhé?
- Không. - Được rồi, một trang.
Họ sử dụng phối cảnh!
Đúng vậy, Temple.
Căn phòng được dựng với phối cảnh méo lệch.
Nhưng bằng cách nào?
Em nghĩ em có thể tìm ra không?
Em có thể hình dung thử xem?
Nếu em dựng được một cái, thầy sẽ cho em thêm điểm.
Được ạ.
Đồ lập dị!
Cô bé phải viết phấn lên tường à?
Nhìn cô ta kìa.
- Em không thể làm được! - Thầy nghĩ em làm được.
Nhưng em không thể!
Em biết, em biết. Em không nên la hét.
Nhưng việc đo đạc phối cảnh không có tác dụng!
Đây là những thông số em cần.
- Thành công chứ, Temple? - Không ạ.
Thầy gợi ý cho em đi!
Em phải nghĩ tới mọi đặc điểm trong phòng.
Tường, sàn, trần,
cửa đi.
Em hiểu rồi!
Như các bạn có thể thấy,
hai con ngựa này to bằng nhau.
Và đây là căn phòng!
Temple, chúc mừng em.
Tôi nghĩ việc này xứng đáng một tràng pháo tay.
Tôi nghĩ nó xứng đáng...
được tán dương.
Năm,
bốn,
ba
hai, một.
Giờ đây là câu hỏi:
Nếu thầy vặn cánh quạt,
rồi thả ra, tại sao cánh quạt không đứng yên,
để thân máy bay quay?
Đơn giản thôi. Do sức cản của đôi cánh.
Hoàn toàn đúng.
À, xem đây.
Không có cánh,
mà chỉ có một mặt phẳng cản...
Thầy sẽ có máy bay trực thăng!
Em hoàn toàn đúng.
Temple, em có trí óc rất đặc biệt.
Em biết không?
Em nhìn thế giới theo nhiều cách mà người khác không thể.
Đó là một lợi thế.
Em biết gì không? Nếu em không phải là một kẻ ngốc nghếch,
tích cực phát huy năng khiếu này,
em có thể dễ dàng vào đại học.
Em sẽ làm gì ở đại học?
Với trí tuệ của em, bất kỳ ngành nào em muốn.
Cứ chọn một chủ đề xem.
Bò.
- Có đại học nào có bò không ạ? - Có đấy.
Cả ngựa, lợn, dê và cừu.
Đó là nghề chăn nuôi.
Nghề chăn nuôi.
Nó đề cập tới việc chăm sóc động vật.
Thật đấy, bất cứ ngành nào em muốn. Em có thể học về con người, tâm lý học.
Rồi em sẽ hiểu được mọi người ư?
Về ý tưởng là thế.
Em ở lại đây thôi.
Temple, hãy nghĩ nó như một cánh cửa.
Một cánh cửa sẽ mở ra cả một thế giới mới với em...
và việc em cần làm chỉ là quyết định đi qua nó.
Đại học Franklin Pierce - 1966
- Cô Grandin? - Trước hết,
em đã nói chuyện với thầy giáo cũ của em, tiến sĩ Carlock. Thầy ấy bảo em phải nhấn mạnh rằng không phải là...
em không làm bài, mà em đã làm.
Chỉ có điều em thu thập quá nhiều dữ liệu,
lại bổ sung thêm quá nhiều trích dẫn...
nên em cần có thêm thời gian để làm cho nó mạch lạc hơn.
Nếu thầy nhìn những kết quả này, thầy sẽ thấy không chỉ có em...
mà đa số mọi người trở nên bình tĩnh hơn khi dùng máy của em.
Như vậy rõ ràng là em nên giữ nó.
Và em nên được điểm tốt.
- Thầy giáo của... - Chắc chắn phải hơn mức vừa đủ.
Thầy giáo cũ của em, tiến sĩ Carlock kiến nghị điểm tốt à?
Không, mà chính là em.
Để thầy xem.
Đây là một công trình rất quan trọng!
Em sử dụng nhóm đối chứng à?
Họ đã được thử nghỉ, ngồi, hầu hết đều thấy chán.
Trang 4.
Rất xuất sắc.
Thầy nghĩ sẽ là điểm tốt.
Vậy em được giữ cái máy ạ?
Trong trường hợp đó, em sẽ ở lại.
Thầy hình dung là bạn cùng phòng mới
sẽ muốn nói em có được giữ nó không.
Đó là máy ép của tớ.
Tớ có phải chuyển nó đi không?
Không. Đừng bao giờ xê dịch nó...
để tớ luôn biết nó ở đâu.
Được.
Sắp đến giờ xem "Người đến từ U.N.C.L.E." rồi.
Họ chiếu ở phòng giải trí. Cậu muốn xem không?
- À, cậu không xem được. - Tớ xem được.
Tớ thích xem lắm.
Cậu chỉ chỗ cho tớ nhé?
Được.
Giờ Kuryakin đang cố mở cửa, nhưng nó bị khóa.
Bây giờ sàn nhà đang trượt bên dưới căn phòng.
Có một cái hố lớn đầy chông!
Đó là lũ trẻ trong phòng này đang suỵt.
- Cậu cũng thích phim Star Trek à? - Ừ.
Cậu thích nhân vật nào?
Ông Spock.
Bọn tôi có nhiều điểm giống nhau.
Có khi mình có thể xem nó qua đài.
- Họ phát sóng cho người khiếm thị. - Thật sao?
Vậy hãy cùng xem nó qua đài.
Giờ cậu trầm lặng hơn.
Có phải tại vì cậu đang ở trong máy ép không?
Tớ sắp ra đây.
Giọng tớ khác thế à?
Tớ thấy thế.
Hãy nhớ là tớ nhìn cậu qua giọng nói.
Cậu nhớ được nhiều giọng nói phải không?
Tất nhiên rồi.
Tớ cũng nhớ cả âm thanh của các địa điểm nữa.
Bọn mình giống nhau đấy,
chỉ khác là cậu nhớ âm thanh, còn tớ nhớ hình ảnh.
Tớ lên lớp học đây.
Tớ sắp có tiết tiếng Pháp.
Tớ ghét lắm.
Đó là lý do tớ đang phải ở trong máy ép.
Máy ép của cậu không làm phiền tớ đâu.
- Được chứ? - Tớ biết.
Bonne chance.
Chúc may mắn.
Cảm ơn cậu.
Xin lỗi, chỗ này có ai ngồi chưa?
Chưa.
Tôi luôn muốn hiểu sự dịu dàng...
mà người khác cảm nhận khi được mẹ họ ôm.
Giờ tôi đã làm một cái máy cho tôi cảm nhận đó.
Cảm giác như sợi dây được nối lại,
như là thứ gì đó được hàn gắn.
Nếu không nhờ cái máy đó, tôi đã không thể đứng đây hôm nay.
Thay vì thế, tôi sẽ trốn trong phòng...
hoặc xoay tròn để bình tĩnh lại...
hoặc đánh một ai đó.
Hồi còn nhỏ, tôi sống khép kín với mọi người.
Thậm chí lên 4 tuổi tôi vẫn chưa biết nói.
Có một cái tên rất khoa trương cho tình trạng này:
Tự kỷ.
Nhưng nhờ chiếc máy của mình,
tôi mới có thể biết tới tất cả lòng tốt và tình yêu...
dành cho tôi để tôi được như ngày hôm nay.
Hôm nay, hơn bao giờ hết, tôi nhận ra mình không đơn độc.
Tôi muốn cảm ơn không chỉ các giáo viên, mà cả bạn bè và gia đình tôi.
Như lời trong bài hát của trò "Kéo quân"...
Khi bạn đi qua cơn bão,
hãy ngẩng cao đầu.
Đừng sợ bóng tối.
Vì sau cơn bão tố...
là bầu trời nắng vàng...
có tiếng hót dịu dàng của chú chim chiền chiện.
Hãy bước đi trong gió.
Hãy bước đi trong mưa.
Dù ước mơ của bạn bị hất tung lên và cuốn đi.
Hãy bước tiếp, bước tiếp...
với hy vọng trong tim...
và bạn sẽ không bao giờ cô đơn.
Bạn sẽ không bao giờ cô đơn, một mình.
"Cấm vào"
Đây là cánh cửa của mình.
Nó mở ra một thế giới khác.
Sinh viên bang Arizona, tập trung lại quanh đây.
Nào, mọi người.
Đi xuống theo lối này. Đi thôi.
Lại gần đây. Tập trung quanh đây để nghe cho rõ.
Được rồi, cả lớp nghe này.
Đây là Don Michaels, quản lý khu vỗ béo súc vật.
Cảm ơn giáo sư.
Tại mọi thời điểm, chúng tôi thường có...
khoảng 50, 52 ngàn đầu súc vật.
Chúng phải nặng 295 kg để được vào đây.
Sau 3, 4 tháng ở đây, chúng sẽ tăng thêm 180 kg...
trước khi chuyển sang nhà lớn kia để giết thịt.
Trong khi vỗ béo, ta phải giữ chúng khỏe mạnh.
Nên việc làm đầu tiên khi chúng vào hoặc ra chuồng...
là cho chúng đi qua rãnh tắm để loại bỏ rận.
Xin lỗi anh bạn đằng đó. Ổn chứ?
Đó là một cô gái. Cô Grandin.
Cô Grandin, cô có nghe không đấy?
- Tôi đang lắng nghe tiếng gia súc. - Thế à?
Sao một vài con rống to hơn những con khác thế?
Tôi chưa từng nghe nhiều tiếng rống như thế!
Tôi đã làm việc với gia súc cả đời mình.
Những gì tôi có thể nói với cô là, như giống cái của các loài,
gia súc thích làm ồn, tán phét...
hoặc là hờn dỗi.
Không việc này thì việc kia.
- Như tôi đã nói... - Hẳn phải có lý do. Nghe như chúng muốn nói gì đó.
Tôi cho là cô có thể mời bác sĩ Doolittle ra đây.
Ông ấy có thể nói cho cô biết.
Trong khi cô đây đang lắng nghe gia súc nói chuyện với nhau,
sao các bạn nam không ra đằng này, cùng tôi xem chúng tắm?
Vấn đề lớn nhất với rãnh tắm...
là gia súc có thể bơi tốt trừ khi chúng lật ngửa.
Bê con sẽ chìm rất nhanh
nếu ta không giữ và kéo chúng ra.
Thấy không! Đây là điều tôi vừa nói.
Chúa ơi!
Nào các cậu, kiếm tiền đi!
Chặn chúng ở đằng đó lại!
Mất con bê đó bây giờ.
Roy! Buộc dây thừng vào con bê, rồi kéo nó ra!
Nào chúng ta đi. Các bạn sẽ xem bên trong.
Phải mất nhiều công hơn để giết thịt một con bò.
Ông có bị mất nhiều không?
Phải cho 300 con qua đây trong một tiếng.
Trong một tuần, có thể mất 1 - 2 con. Chúng tôi đang làm rất tốt.
Bác sĩ Doolittle,
có bắt kịp không? Quá sức với cô à?
Chúng thích đi vòng tròn.
Các cậu biết gì không? Gia súc thích đi vòng tròn!
Dang, trao thưởng cho cô gái đó đi.
Chúng sẽ bình tĩnh nếu đi vòng tròn tránh xa người điều khiển.
Có lẽ cô phải đợi ngoài này khi chúng tôi vào trong.
Sau khi ta cho nó vào chuồng,
chỉ cần đập một phát vào đầu.
Nào, bác sĩ Doolittle,
cô nghĩ sao?
Nó đi đây thế?
Nơi chế biến thịt.
Không, nó đi đâu rồi?
Lúc trước nó ở đây, giờ nó thành thịt.
Nó đâu rồi?
Giáo sư,
tôi nghĩ có lẽ cô gái này nên cân nhắc việc theo một nghề khác.
Tiếng bò rống?
Em muốn nghiên cứu và viết luận văn về tiếng bò rống?
Đường cong, gia súc thích đường cong. Chúng không rống khi đi đường cong.
Grandin, khi nhận em vào,
chúng tôi rất ấn tượng em đạt kết quả giỏi ở trường cũ.
Tôi cho rằng luận văn thạc sĩ về tiếng bò rống là hạ thấp chuẩn mực.
Và tôi sẽ không phải là người đầu tiên
dễ dàng với em bởi vì em bị tự kỷ.
- Thay đổi... - Gia súc là động vật con mồi.
Chứng tự kỷ cho phép em hiểu rõ con mồi.
Em có thể hình dung ra vùng an toàn của gia súc.
Người điều khiển ở ngoài vùng an toàn này...
có thể duy trì đàn súc vật đi vòng tròn bình tĩnh và trật tự.
Nếu họ bước vào vùng này sẽ làm gia súc hoảng sợ.
Chúng sẽ chuyển từ rống nhẹ nhàng...
sang rống to hơn.
Con mồi thường không gây ồn thu hút chú ý...
trừ khi chúng muốn cảnh báo các con khác trong đàn.
Chúng cảnh báo cho nhau là sẽ bị giết thịt?
Không. Chúng đều rống to...
khi bị dìm xuống nước, khi bị dồn vào góc chật, hay đưa đi giết mổ.
Chúng không biết có chuyện gì,
- Ờ... - nhưng chúng hoảng sợ.
Gia súc hoảng sợ sẽ làm rối loạn.
Chúng sẽ bị bầm dập, bị đánh đập, bị chết đuối.
Thế là ta sẽ mất tiền.
Mất đến nửa tiếng để làm cho cả đàn ổn định.
Việc đó cũng tốn tiền.
Đó không phải là cách hay để vận hành một cơ sở chăn nuôi.
Em tin là cái gì tốt cho gia súc thì cũng tốt cho doanh nghiệp.
Hãy bảo khu chăn nuôi ký vào đó.
Ý thầy là Don.
Đó là người phụ trách.
Xin lỗi cô, phụ nữ không được vào.
Tên tôi là Temple Grandin.
- Sinh viên cao học bang Arizona. - Đó là quy định rồi.
Tôi là sinh viên cao học bang Arizona. Tuần trước tôi đã tới đây.
Vợ của những người chăn bò phàn nàn. Họ không muốn có phụ nữ ở đây.
Tôi chỉ làm việc của mình.
Cô đang cản đường đấy.
Cô phải quay đầu, rồi ra khỏi khu này.
Làm ơn.
Đừng quay lại!
John Richmond, phóng viên, tạp chí Chủ trang trại.
Vào đi.
Đó là một cái cửa.
Lại một cửa khác.
Cảm ơn cô. Bảo trọng.
- Xin chào. - Vào đi.
- Chào. - Vào đi.
Chào Sanch.
Rất vui vì cậu trở lại. Đã lâu rồi từ khi cậu còn làm việc ở đây.
Ừ, đúng vậy.
- Gì đây, huy chương à? - Phải.
Chúng tôi rất tự hào về cậu.
Jeez, cậu không có được mấy thứ này từ việc đào hố xí đâu.
- Không ạ. Tôi từng ở Khe Sanh. - Tốt cho cậu.
Xin lỗi ông. Tôi cần ông ký vào luận văn thạc sĩ của tôi.
- Sao cô vào được đây? - Họ vẫy tôi vào.
Cô định nghiên cứu gì?
Tâm trạng của gia súc.
Qua tiếng bò rống sao?
Cậu tin chuyện vớ vẩn đó không?
Vì gia súc là động vật con mồi, rống to là dấu hiệu...
Không đời nào.
Nào, đi uống cà phê đi, Sanch.
Cậu có mang về cô gái gốc Á nào không?
Không, họ không để tôi đưa cô nào lên máy bay cả.
Các cô đã chuẩn bị cà phê trong này chưa?
- Có một kẻ đang khát đây. - Vào đi!
Ông có lối vào nào khác không?
Sao cơ?
Ông có lối vào nào khác không?
Không, thưa cô.
Bà có thạch hay sữa chưa không?
Trong tủ lạnh. Ngay phía sau cháu ấy.
Bằng việc ăn thịt những con chậm và yếu hơn,
sư tử giữ cho quần thể linh dương
khỏe mạnh và có tỷ lệ thích hợp
với các loài động vật khác.
Ánh sáng. Bóng râm.
Phản chiếu từ vũng nước.
Xích. Động đậy. Quần áo.
Tôi đã từng ăn pín bò!
Ăn ở nông trại của bác tôi...
Thường xuyên!
Thật phí phạm!
Này, cô phải nhớ uống nước ở ngoài này.
Tôi có dữ liệu về những thứ khiến chúng dở chứng không chịu đi.
Bóng râm, phản chiếu từ vũng nước,
- dây xích lóng lánh dưới nắng. - Có chuyện đó sao?
Chúng không đi dưới bóng râm. Chúng phải thấy chỗ chúng sắp đi tới.
Tôi có rất nhiều thông tin quan trọng, cần ông Michaels ký lên đó.
Don? Don không ký gì hết.
- Tôi cần ông Michaels ký... - Cô không nghe tôi nói à.
Don không ký gì hết.
Tôi ký mọi giấy tờ ở đây.
Chữ ký của ông ấy...
nhưng là tôi ký.
Tôi không chắc Don có biết viết không.
Nói rằng...
cô rất quan tâm đến gia súc và hành vi của chúng.
Cô không nên chỉ lang thang ở khu vỗ béo gia súc.
Cô cũng nên ra bãi quây nhốt, chỗ bán đấu giá, nơi tập trung đóng dấu...
đại loại thế.
Có con bò đực to lớn, 450 kg.
Bắt đầu! 20, 25, 25 và một nửa.
- Nó giá 25 và một nửa, 75. - Trông nó gớm quá.
25, 75. 30. 30.
30, bán cho anh số 17.
Hãy nhìn mẹ nó đây. Bây giờ 75, tôi có 25.
25. 25. 27 và một nửa.
27. 30. 32 và một nửa. 35.
Đã bán. Số 21.
Tạp chí Chủ trang trại Arizona.
Một tạp chí hay. Xem thử đi.
Nó giải đáp cho anh mọi khúc mắc về gia súc.
Gặp lại ở đây sau 5 phút nhé?
Xin lỗi...
Đó là cánh cửa tới thế giới mới.
Xin lỗi, thưa ông? Thưa ông?
Rất hân hạnh được gặp ông. Tôi là Temple Grandin,
cử nhân khoa học, đang học cao học ở Đại học bang Arizona,
hiện đang nghiên cứu ở khu Scottsdale.
Tôi đang băn khoăn liệu có thể thu hút sự chú ý của tạp chí Chủ trang trại Arizona
về bài luận văn tôi đang viết về các hệ thống kiểm soát gia súc
và vì sao một số hiệu quả hơn và chúng khác nhau thế nào.
Sao cô xoay xở được với ông già Don Michaels ở Scottsdale nhỉ?
Tôi bảo ông ấy là tôi đã ăn ngấu pín bò, thưa ông.
Tôi sẽ đọc bất cứ thứ gì cô gửi tới, cô Grandin.
Thực ra, đây... Cầm danh thiếp của tôi đi.
Cô cứ gửi trực tiếp cho tôi.
Cảm ơn ông! Cảm ơn!
Cửa mở đấy.
Khu vỗ béo gia súc Scottsdale đã ký vào nghiên cứu của em.
Mùi như là cả nửa đàn bò đã ký trước rồi.
Không, thưa thầy. Gia súc không làm được thế.
Tôi không cần tạp chí đó. Tôi mua dài hạn rồi.
À, em chỉ muốn thầy xem bài của em về...
dùng tiếng rống để định hướng cách xử lý khi gia súc rối loạn.
Luận văn đầy đủ đang được đánh máy. Chắc thầy sẽ có vào thứ Sáu.
Temple!
A...
Thạc sĩ khoa học.
Thạc sĩ khoa học và động vật học.
Tuyệt vời. Cá là cháu vui khi được trở về miền Đông.
- Cháu thích miền Tây. - Ô, bác cũng vậy...
nhưng đó không phải là nhà, đúng không?
Cháu sẽ làm gì với bằng thạc sĩ? Mẹ cháu có nói có thể là dạy học.
Một trường mới tuyệt vời trên đường Tây Medford.
Cháu còn nhiều nghiên cứu muốn làm, nhiều thể để viết.
Phải rồi, bài của cháu được đăng báo.
Cháu nhớ Scott chứ?
Scott!
Scott, lại đây.
- Tôi quay lại ngay. - Đây là con trai cả của bác.
Làm cho tạp chí New York.
Cháu nhớ Scott không?
Anh ấy thường nhổ vào thạch của cháu.
Chắc không phải thế đâu.
Temple, kể cho Scott về bài viết của cháu.
Cháu đã đăng 2 bài trên tạp chí Chủ trang trại Arizona.
- Tạp chí Ariz... - Chủ trang trại Arizona.
Một bài về tiếng rống tốt và rống xấu.
Bài kia về thiết bị kẹp đầu, đường dẫn gia súc và khu giết mổ.
Thiết kế thực sự quá dở. Những hệ thống tồi tệ.
Chỉ là...
Rất vui được gặp cháu, Temple.
Tạm biệt.
Giáng sinh vui vẻ!
Con cần cái máy ép!
Con ghét các bữa tiệc!
Có quá nhiều người mà chẳng ai lắng nghe con.
Họ cứ đưa mắt nhìn nhau và con chẳng hiểu ý họ là gì.
Họ thấy không thoải mái.
Người ta không muốn nghe...
- các chi tiết cụ thể về gia súc. - Nhưng con muốn.
Con muốn ở gần gia súc.
Con yêu...
Mẹ không muốn con xa lánh mọi người.
- Họ làm con thấy khó chịu. - Thế thì lờ họ đi!
Con là thạc sĩ khoa học duy nhất trong phòng đó.
Và mẹ vô cùng tự hào về con.
Temple, hãy nhìn mẹ này.
Hãy nhìn mẹ.
Con có biết người ta...
nói chuyện với nhau bằng ánh mắt không?
Mẹ đang nói với con rằng...
mẹ yêu con...
và mẹ tôn trọng con.
Con sẽ không bao giờ học được cách làm việc đó.
Mẹ biết.
Này.
Chết tiệt!
Cô không được phép vào đây.
- Tôi đang nghiên cứu để viết bài. - Chúng tôi chịu đựng cô lẻn vào đây...
khi cô còn học ở Đại học bang Arizona, nhưng cô học xong rồi.
Không học đại học, không có bảo hiểm, không được vào.
Có nhiều bài tôi muốn viết cho ông.
Trước hết, làm thế nào để gia súc tự đi vào rãnh tắm.
- Thứ hai... - Khoan đã, cô Grandin.
Trước hết, các bài báo của cô được đánh giá rất cao.
Nhiều người đã gọi tới.
Bọn họ nghĩ cô nói có lý.
Thứ hai, tôi đã bảo cô, tôi sẽ đọc mọi bài cô viết.
Thứ ba, cô gái ạ, cô cần một bộ quần áo khác...
- khi vào thị trấn làm việc. - Tôi muốn là người của giới báo chí.
Có thể cho tôi thẻ nhà báo không?
Cô đang xin việc ở đây ư?
Tôi có 4 nhân viên,
trong đó hai người làm kế toán và phát hành.
Không, tôi không muốn làm ở đây. Tôi muốn ở gần gia súc, nên tôi cần thẻ.
À, việc đó chúng tôi giúp được.
Nhưng như tôi đã nói...
Mary-Anne! Vào đây.
Thưa sếp?
Bộ đó thế nào, cô Grandin?
Không gây ngứa. Tôi rất thích.
Đó là cấp bậc của mình.
Họ sẽ thấy.
Chết tiệt!
Dùng đi, Temple. Cô bốc mùi đấy.
- Cảm ơn. - Temple?
Cô Temple Grandin à?
Tôi là Ted Gilbert, ở khu vỗ béo sông Hồng của John Wayne.
- Chào, rất hân hạnh. - Tôi đã đọc các bài báo của cô.
Cô muốn đưa nó vào thực tiễn không?
Tôi không có nhà thiết kế và tôi đang cần một khu tắm gia súc mới.
Cô làm được không?
Rất đơn giản.
Nhưng 5 ngày nữa, tôi phải trình bản vẽ.
Được!
- Rất thông minh. Sao cô nghĩ ra? - Tôi quan sát mọi thứ, rồi ghép chúng lại.
Còn những thứ này?
Cái đó để dẫn gia súc vào. Chúng thích đi theo đường cong
vì nghĩ là sẽ quay lại chỗ ban đầu.
- Nếu cô bảo vậy. - Phải.
- Anh làm cái đó mất bao lâu? - Tôi còn hai, ba cái nữa trước cái này.
- Nhưng tôi cần nó ngày mai! - Ai cũng muốn ngày mai có.
- Không nhanh hơn khi cô đứng xem. - Tôi muốn xem.
- Được thôi.
Temple!
Đây là Red Harris, ở Tạp chí Gia Súc.
Hân hạnh, anh Harris.
Anh ấy không tới khai trương được, nên chúng ta cho anh ấy xem trước.
Temple, cô sẽ cho vài con qua bồn tắm khi tôi đang ở đây chứ?
Được.
Này, mở cổng ra!
Nếu người điều khiển đi từ từ theo chiều kim đồng hồ bên ngoài đường dẫn,
thì gia súc sẽ đi ngược chiều kim đồng hồ theo đường dẫn.
Thấy không? Chúng sẽ đi theo đường cong đó.
Gia súc tiếp tục đi rất yên lành
vì nghĩ rằng chúng đi theo vòng tròn cùng bầy đàn.
Chúng thích đi theo đường cong
vì nghĩ sẽ trở lại nơi xuất phát.
Chúng sẽ ổn vì nó được khía rãnh và chúng biết sẽ không trượt chân.
Khi bước tiếp, trọng tâm của chúng...
khiến chúng rơi nhẹ nhàng xuống rãnh nước.
Rồi chúng tiếp tục bơi qua nước.
Tôi thường không nói với mọi người là mình sẽ viết gì,
nhưng cô Grandin, đây đúng là một kiệt tác.
- Ấy, tôi không muốn anh làm thế. - Tôi xin lỗi, Temple.
Nghe này, sáng mai tôi muốn cô mặc bộ đồ đẹp nhất, được chứ?
Được.
Nhìn thứ này xem.
Sẽ rất tốn thời gian để đưa chúng qua đây.
J.D., đi lấy xà beng.
Còn Red, tôi muốn bỏ cái này ra. Tôi muốn chỉnh thẳng các tấm ván đó
và ta sẽ cho chúng chạy thẳng vào. Nhanh lên.
Hai người theo tôi.
- Nắm lấy đầu kia. - Giữ chắc lấy!
Nhìn này! Nhìn kia kìa! Ai lại xây như thế chứ?
Jess, lấy cho tôi mấy tấm thép. Ta sẽ cho chúng trượt vào đây.
- Tấm thép đó đâu rồi? - Nhanh lên!
Nào, nâng lên.
- Đặt chúng lên đó, rồi đưa ra khỏi đây. - Cô ta kìa.
Các cậu không phải lo. Tôi sẽ thu xếp với cô ta. Nào nhấc lên.
Cô cũng làm rãnh tắm cơ đấy.
Ai đặt tấm thép lên chỗ dốc đó?
Gia súc không đi được trên tấm thép!
Cái đó được thiết kế để chúng đi chậm rãi.
Xin lỗi cô, đã có 3 con chết chìm rồi.
Đó là lỗi của các anh! Các anh đã giết chúng vì sự ngu ngốc của mình.
Tại sao chúng không đi qua đường cong?
Làm thế sẽ mất cả ngày, cô ơi!
Ơ, đó là áo của tôi!
Nếu mọi thứ trơn tru, chúng sẽ đi theo.
Nếu có đồ vật trên đó, chúng sẽ sợ hãi!
Các anh không được vắt đồ lên đó!
- Đồ lập dị! - Hãy lắp trở lại như cũ!
Temple, chuyện gì thế?
Họ làm chết 3 con chỉ vì sự ngu ngốc của họ.
Họ phá hỏng nó rồi!
Đợi một chút!
Gia súc không nguy hiểm! Có thể đoán trước được.
- Không khó để thiết kế... - Em đến California làm gì?
Nhưng lũ chăn bò thích thọc chúng và làm chúng sợ.
Em chạy xe suốt đêm à?
Em đã thiết kế bồn tắm ở khu vỗ béo Sông Hồng của John
dựa trên cách gia súc nhìn, nghĩ và phản ứng.
Biên tập viên Tạp chí Gia súc bảo đó là kiệt tác,
nhưng lũ chăn bò đã làm chết 3 con ở đó. Ba con...!
Trong có 5 phút!
Chỉ vì họ không tuân theo thiết kế của em.
- Temple, em ngồi đi, hay là... - Em không thể bảo vệ lũ gia súc...
Em uống trà chứ?
... trừ khi có thể thiết kế cả hệ thống từ lúc chúng vào tới khi bị giết mổ.
- Em đang nói về lò mổ à? - Tất nhiên chúng sẽ bị mổ thịt.
Thầy có nghĩ là ta sẽ có gia súc nếu không ăn chúng hàng ngày?
Chúng sẽ chỉ là những con thú trông nực cười trong sở thú.
Không, chúng ta nuôi chúng cho chúng ta.
Như vậy chúng ta nợ chúng một chút tôn trọng.
Thiên nhiên tàn khốc, nhưng chúng ta không phải thế.
Em không muốn bị sư tử moi ruột.
Em thà chết trong lò mổ còn hơn, nếu như được làm đúng cách!
- Theo thầy, em nên thiết kế... - Chúng ta có thể dễ dàng làm theo cách
mà chúng không thấy đau đớn, hay sợ hãi.
- Mức hoóc-môn của chúng tăng... - Em không nghe thầy nói à?
Thầy nghĩ em chính là người nên thiết kế lò mổ.
Em thấy lò mổ rất lộn xộn, và em biết chính xác cách chỉnh sửa.
Lò mổ Abbot.
Đó là một cánh cửa.
Một cánh cửa khác.
Tôi có thể giúp gì?
Chào, hân hạnh được gặp. Tôi muốn tham quan lò mổ.
Xin lỗi?
Chào, hân hạnh được gặp. Tôi muốn tham quan lò mổ.
Chúng tôi không tổ chức tham quan.
Tôi đã thiết kế bồn tắm cho khu vỗ béo Sông Hồng của John Wayne
Biên tập viên Tạp chí Gia súc đã bảo đó là một kiệt tác.
An ninh? Cho bảo vệ tới ban quản lý.
"Nghỉ bán hàng"
Mẹ rất tiếc phải để lại lời nhắn này trên máy trả lời tự động của con,
nhưng mẹ nghĩ con muốn biết là...
bạn con, tiến sĩ Carlock đã mất.
Mình vừa mới gặp thấy mà!
Ông ấy đã bị ốm một thời gian.
Con có thể gọi cho mẹ bất cứ lúc nào.
Tạm biệt con yêu.
Mình vừa mới gặp thấy mà!
Họ làm gì thế ạ?
Họ bày tỏ lòng kính trọng.
Đó là một cách nói cảm ơn, tạm biệt.
Con đã tạm biệt khi con gặp thầy.
Đây là cơ hội cuối cùng để nói tạm biệt.
Temple!
- Con ổn chứ? - Con đi đây.
- Vẫn chưa kết thúc mà. - Con đã tạm biệt khi con gặp thầy ấy.
Thầy ấy không còn ở đó nữa.
Con có thầy ấy trong tâm trí mình rồi.
Mẹ có biết họ đi đâu không?
Không, mẹ không biết.
Thôi, con đi đây.
Lái xe cận thận.
Của cô đây.
Ồ, cái áo đẹp quá.
Chắc cô không phiền nếu tôi nói thế.
Vài người nghĩ tôi trơ tráo, nhưng nếu tôi thích gì,
tôi sẽ tới khen ngay.
Thật thích khi được khen. Cô có nghĩ vậy không?
Cảm ơn. Rất vui được gặp bà. Tôi là Temple Grandin.
Ờ, tôi cũng rất vui được gặp cô. Tôi là Betty.
Nào, chúng ta cùng...
Cô đang đợi ai hay chờ cái gì à?
Không, đôi lúc tôi gặp rắc rối với cửa tự động khi tôi sợ hãi.
Tôi mắc chứng tự kỷ.
Ồ, con trai tôi cũng mắc chứng tự kỷ. Nó cũng có vấn đề tương tự với máy bay.
Nào, cô cứ đi theo tôi.
Được rồi. Đi nào.
Tôi sẽ đảm bảo cửa luôn mở.
Được chưa? Giờ cô an toàn rồi, an toàn rồi.
Cảm ơn.
Không có gì.
Cô cưỡi ngựa à? Ý tôi là vì áo sơ mi của cô?
Tôi thích ngựa, nhưng tôi làm việc với gia súc.
Tôi đã thiết kế khu tắm, được Tạp chí Gia súc khen là xuất sắc.
Ôi chúa ơi, chồng tôi đã đọc về cô.
Ông ấy làm việc ở Abbot.
- Lò mổ Abbot? - Đúng. Cô từng nghe về nó à?
Tôi muốn thiết kế lại nó. Tôi đã tới đó, nhưng họ không cho tôi vào gặp.
Tôi có nhiều ý tưởng để làm nó trở thành một cơ sở kiểu mới.
Nó sẽ nhân đạo và hiệu quả hơn nhiều.
Tôi nghĩ cô phải gặp chồng tôi.
Thật tuyệt khi chúng ta tình cờ gặp nhau thế này.
Một cánh cửa đã mở và tôi đã đi qua nó.
Ừ, đúng vậy.
Còn tôi thì giữ cho nó mở.
Trông như sân bay cho bò vậy.
- Cảm ơn. - Ý tôi không phải là khen đâu.
Còn băng chuyền cho gia súc?
Cô biết sẽ tốn kém bao nhiêu không?
Cô làm vách kín và sàn chắc.
Chúng tôi dùng gỗ mỏng là có lý do.
- Nó rẻ hơn. - Tôi xin lỗi.
Rõ ràng là cô chưa có kinh nghiệm thiết kế thứ này.
Vì vách kín nên gia súc...
không bị sao lãng bởi ánh sáng hay chuyển động ở bên ngoài.
Chúng đứng lại không đi tiếp vì những thứ bất ngờ.
Chắc chắn là tốt cho gia súc, nhưng chi phí, thưa cô...
Các vị mất bao nhiêu tiền trả lương cho người chăn bò...
để họ thúc gia súc và ngăn chúng lại khi chạy tán loạn?
Bao nhiêu lần trong ngày, luồng đi bị dừng lại vì dồn ứ?
Bao nhiêu con bò bị gãy chân, làm mọi việc dừng hết lại?
Với hệ thống của tôi, sẽ không có chuyện đó.
Sẽ là một luồng đi bình ổn, đều đặn.
Nghe có vẻ hay, nhưng cô không biết nó có hiệu quả không.
Tôi biết chứ.
Tôi giống như Nikola Tesla hay là Thomas Edison,
nó chắc chắn hiệu quả vì tôi đã xem xét kỹ trong đầu cả ngàn lần rồi.
Tôi có thể thấy đường dẫn giống như gia súc nhìn...
bởi vì chứng tự kỷ giúp tôi có thể làm vậy.
Tôi có thể thẩm định bản thiết kế bằng tưởng tượng trong đầu,
xem xét từng thanh xà, từng đinh tán.
Các vị chỉ mới nhìn bản thiết kế, còn tôi đã tưởng tượng toàn bộ công trình.
Này nhé, gia súc đi theo một loạt đường cong vách kín.
Nền cứng... được soi rãnh.
Đường dốc nhỏ dần lại, nhưng gia súc không sợ.
Chúng không thấy gì nguy hiểm.
Chúng nghĩ chúng đang đi vào một xe khác.
Đường bậc thang dần dần dẫn chúng đi lên.
Sàn sẽ chở thành băng chuyền.
Phần còn lại nâng lên, ngang tầm ngực chúng...
vì thế chúng được nâng lên một cách dễ chịu.
Chúng sẽ rất yên lành.
Thiên nhiên tàn khốc, nhưng chúng ta không phải thế.
Chúng ta nợ chúng một chút tôn trọng.
Tớ chạm vào con bò đầu tiên khi nó bị đập cho ngất.
Chỉ vài giây nữa, nó sẽ thành thịt bò, nhưng...
Trong giây lát đó, nó vẫn là một cá thể.
Nó rất yên bình.
Và rồi nó ra đi.
Và tớ đã nhận ra rằng, cuộc sống này quý giá biết bao.
Tớ nghĩ đến cái chết, và cảm thấy gần Chúa.
Tớ không muốn các ý tưởng của tớ chết theo mình.
Tớ muốn làm được một điều gì đó.
Cảm ơn đã mời tớ.
Cậu là người duy nhất tớ muốn có ở đây.
Những người khác sẽ bị choáng ngợp bởi thứ họ nhìn thấy.
Nó làm họ bối rối.
Tớ biết cậu là người duy nhất cảm nhận được chuyện gì đang diễn ra,
là người có thể cảm nhận được việc tớ đang cố gắng hoàn thành.
Tớ biết có nhiều thứ tớ không hiểu.
Nhưng tớ vẫn muốn cuộc đời mình có ý nghĩa.
Hội nghị Quốc gia về Tự kỷ - 1981
Mẹ không biết mẹ còn muốn nghe thêm các chuyên gia khác nữa không.
Xin các vị để tôi nói nốt. Để tôi nói nốt được không?
Bằng trị liệu tâm lý tăng cường, trẻ tự kỷ có thể được chữa trị...
Theo báo cáo Rimland, chứng tự kỷ không phải vấn đề về tâm lý.
Tôi không biết đến báo cáo Rimland.
Bình tĩnh. Bình tĩnh nào con.
Tốt hơn là cô bảo con bé ngồi yên.
- Hãy cố hạn chế nó đi. - Ông nói gì thế.
Nhưng người ta bảo tự xoay tròn là tốt. Sẽ làm chúng bình tĩnh lại.
Tự quay tròn là tự an ủi.
Tự kích thích... Đu đưa, xoay tròn, lăn trên sàn...
Tôi nghĩ xoay tròn là tốt.
Cả lăn tròn cũng tốt.
Tự kích thích xem ra cũng làm dịu hệ thần kinh.
Nó có thể là một cách để bù lại vì không được ôm ấp.
Mà bị người khác ôm thì rất sợ.
Nhưng lăn lộn hay được tiếp xúc với các mặt phẳng...
giúp bình tĩnh, giống như những đứa trẻ thông thường được ôm ấp.
Con cô bao nhiêu tuổi?
À, tôi không có con.
Không, tôi mắc chứng tự kỷ.
Tôi muốn có cảm giác được ôm.
Tôi đã chế tạo một cỗ máy. Tôi chui vào...
nó ôm tôi. Sau đó tôi thấy mình khác đi.
Tôi dễ gần gũi hơn.
Tôi không biết nói cho tới năm 4 tuổi.
Còn bây giờ tôi có một bằng cử nhân và một bằng thạc sĩ...
và tôi đang làm bằng tiến sĩ.
- Cô học nói thế nào? - Xin đừng la hét! Xin đừng...
Hầu hết người tự kỷ rất nhạy cảm...
với âm thanh và màu sắc.
Kích thích quá sẽ gây đau đớn.
Mọi người nói quá nhiều cùng một lúc có thể khiến chúng tôi hoảng sợ.
Cô được chữa khỏi bằng cách nào?
Tôi có khỏi đâu. Tôi vẫn luôn là tự kỷ.
Mẹ tôi không chấp nhận là tôi không biết nói.
Khi tôi biết nói, bà đưa tôi đi học.
Ở trường học và ở nhà,
cách cư xử và các quy tắc là rất quan trọng.
Chúng gây ảnh hưởng trong con người tôi.
Tôi thật may mắn.
Những thứ đó có tác dụng với tôi.
Ai cũng vất vả để đảm bảo tôi được tham gia.
Ý tôi là, họ biết tôi khác biệt, nhưng chỉ thế thôi.
Mọi người biết không, tôi có một năng khiếu.
Tôi nhìn thế giới theo một cách mới.
Tôi có thể thấy những chi tiết mà người khác không nhìn thấy.
Mẹ tôi ép tôi phải độc lập.
Tôi làm việc các mùa hè ở nông trại của bác tôi.
Tôi đi học ở trường nội trú, ở trường đại học...
Những thứ đó, ban đầu tôi không hề thấy thoải mái.
Nhưng nó giúp tôi mở cửa ra những thế giới mới.
Xin lỗi,
chúng tôi muốn nghe rõ tất cả.
Đúng vậy, làm ơn đi.
Ông là nhà khoa học à?
- Em không được đánh người. - Em tìm ra được không?
4, 3, 2, 1.
Em có bút và bìa kẹp giấy.
- Hãy nghĩ nó như một cánh cửa. - Chỉ đập một phát vào đầu.
Em không hiểu tại sao người ta lại độc ác vô cớ!
Em có trí óc rất đặc biệt.
Em nhìn thế giới theo cách người khác không thể.
Cô Grandin, đây đúng là một kiệt tác.
Một cánh cửa mở ra và tôi đi qua nó.
Đúng vậy, còn tôi thì giữ cho nó mở.
Tôi là Temple Grandin.
Temple là giáo sư trường Đại học Tổng hợp bang Colorado
giảng dạy khắp thế giới về chứng tự kỷ và các phương pháp chăn nuôi.
Ở Bắc Mỹ, hơn nửa số gia súc
được chăn nuôi trong các hệ thống nhân đạo mà bà đã thiết kế.